Հայ Դատի յանձնախումբը խստօրէն կը դատապարտէ նախագահ Տոնալտ Թրամփի շարունակական նահանջը՝ Հայոց Ցեղասպանութեան ճանաչումէն եւ ոգեկոչումէն, որ կը դրսեւորուի անոր վեցերորդ անգամ ըլլալով մերժումով։ 111-րդ տարելիցին։
Սպիտակ Տան տարեկան Ապրիլ 24-ի յայտարարութեան մէջ, ան պարզապէս ոճիր կ՛որակէ օսմանեան թուրք կառավարութեան կողմէ 1.5 միլիոն հայերու համակարգուած ոչնչացումը։
«Նախագահ Թրամփ կրկնապատկած է իր ամօթալի յանձնուիլը թրքական սպառնալիքներուն առջեւ՝ շարունակելով վեցերորդ անգամ, գործադրել Անգարայի հրամանը, այս անպատշաճ յայտարարութիւնը կատարելով, հակառակ Սպիտակ Տան, Քոնկրէսի, բոլոր յիսուն նահանգներու եւ ՆԱԹՕ-ի տասնեակէ աւելի դաշնակիցներու կողմէ կատարուած ճանաչման», յայտնեց Հայ Դատի յանձնախումբի գործադիր տնօրէն Արամ Համբարեան։
«Նախագահ Թրամփի մեղսակցութիւնը Թուրքիոյ ոճիրներու քօղարկման մէջ — գործնականօրէն դիւրացնելով Անգարայի շարունակական ջանքերը՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի շրջանի ցեղասպանութիւնը վերջնականապէս ամրագրելու հայ ժողովուրդի դէմ — դիզուած է իր վարչակազմին անզգոյշ քաղաքականութիւններով, որոնք զինամթերք եւ աջակցութիւն կը տրամադրեն Ատրպէյճանին՝ հայերը իրենց պատմական հայրենիքէն վերացնելու շարունակական փորձերուն մէջ: Արցախի բնիկ հայ բնակչութեան զտումէն ետք եւ Հայաստանի տարածքներու շարունակական բռնագրաւման, հայ գերիներու նկատմամբ չարաշահումներու եւ հայկական քրիստոնէական ժառանգութեան կործանման պայմաններուն մէջ, Ա․Մ․Ն․-ը պարտաւոր են ոչ միայն ճշմարտութիւնը ըսել 1915-ի Ցեղասպանութեան մասին, այլեւ վերջ տալ մեղսակցութեան՝ այս ցեղասպանութիւնը ամբողջացնելու համաթրքական փորձերուն», շեշտեց Համբարեան։
Թրամփի՝ «ցեղասպանութիւն» եզրոյթը չգործածելը ուղիղ հակասութեան մէջ է իր 2024-ի նախընտրական խոստումին հետ՝ «վերականգնել խաղաղութիւնը Հարաւային Կովկասին մէջ եւ դադրեցնել բռնութիւնն ու ցեղային զտումը»։
Նահանջի այս ձեւը սահմանափակուած չէ միայն Սպիտակ Տունով։ 2026-ի Փետրուարին փոխնախագահ Ճէյ.Տի. Վանս այցելեց Երեւանի Հայոց ցեղասպանութեան յուշահամալիր, սակայն Անգարայի ճնշումին տակ ջնջեց իր այդ այցելութեան մասին հրապարակային գրառումը։ Հայ Դատի յանձնախումբը դատապարտեց այս քայլը որպէս «ամօթալի յանձնուիլ թրքական ճնշումին»։
Թրամփի ժխտական ընթացքը կը հակադրուի իր նախորդին արձանագրած դիրքորոշման։ Նախագահ Ճօ Պայտըն 2021-ին եւ իր վարչակազմի ամբողջ ընթացքին, Ապրիլ 24-ի յայտարարութիւններուն մէջ պաշտօնապէս գործածեց «ցեղասպանութիւն» եզրը։ Միացեալ Նահանգները առաջին անգամ ճանչցան Հայոց ցեղասպանութիւնը 1951-ին՝ Միջազգային արդարադատութեան դատարանին ներկայացուած յայտարարութեան մէջ։ Նախագահ Ռոնըլտ Ռէյկըն 1981-ին յիշատակեց ցեղասպանութիւնը։ 2019-ին, Ա․Մ․Ն․ Ներկայացուցիչներու Տունը երկկուսակցական աջակցութեամբ հաստատեցին այդ ճանաչումը։ Բոլոր 50 նահանգները պաշտօնապէս ճանչցած են Հայոց ցեղասպանութիւնը՝ բանաձեւերով կամ հռչակագրերով։
Հայ Դատի յանձնախումբը կը կրկնէ իր կոչը նախագահ Թրամփին՝ յարգել իր նախընտրական խոստումը եւ առաջնորդել Ա․Մ․Ն․ քաղաքականութեան հիմնարար վերանայում մը Թուրքիոյ եւ Հարաւային Կովկասի նկատմամբ։
Ստորեւ, Թրամփի ուղերձը․
«Այսօր մենք յարգանքի տուրք կը մատուցենք այն անթիւ հայերուն, որոնք աքսորուեցան եւ դաժանօրէն կոտորուեցան Մեծ Եղեռնի ընթացքին։ Մենք անսասան համերաշխութեամբ կը կանգնինք ամէն հայ-ամերիկացիի եւ ամբողջ աշխարհի հայերու կողքին՝ այս յիշատակի օրուան ընթացքին, ի յիշատակ այն աղէտալի դէպքերուն, որոնք տեղի ունեցան աւելի քան հարիւր տարի առաջ եւ որոնք տակաւին կ’ապրին այս համայնքներու հաւաքական յիշողութեան մէջ։
Մարդկային պատմութեան այս ողբերգական գլուխը յաւիտեան պիտի մնայ որպէս վկայութիւն հայ ժողովուրդի անկոտրում ոգիին եւ քրիստոնէութեան սրտին մէջ գտնուող յոյսին։ Մենք կը պատուենք այն խոր ուժն ու վճռականութիւնը, զոր հայերը ցուցաբերեցին անցեալի ահաւոր ողբերգութիւնները յաղթահարելով եւ աւելի պայծառ ապագայ կերտելով՝ հիմնուած տեւական բարգաւաճման, անվտանգութեան եւ խաղաղութեան վրայ։ Մենք կը վերահաստատենք մեր նուիրումը՝ կանգնելու անոնց կողքին։
Միասին, Միացեալ Նահանգները եւ Հայաստանը պիտի շարունակեն իրենց աշխատանքը՝ աւելի ապահով եւ բարգաւաճ աշխարհ կառուցելու ուղղութեամբ։ Մեր վարչակազմը կը զօրացնէ ռազմավարական գործընկերութիւնը՝ հայ ժողովուրդին համար նշանակալից հնարաւորութիւններ ապահովելով եւ Հարաւային Կովկասի մէջ տեւական կայունութիւն խթանելով։ Այսօր ամերիկացիներն ու հայերը կը կանգնին ուս ուսի՝ խաղաղութեան ճամբուն վրայ, միացեալ իրենց նպատակին մէջ՝ ուժի միջոցով խաղաղութեան նոր դարաշրջան մը բանալու։
Այս Հայկական Յիշատակի Օրուան, երբ կը սգանք Մեծ Եղեռնի ընթացքին զոհուած անմեղ հոգիները, մենք կը նորոգենք մեր սրբազան կոչումը՝ պաշտպանելու անմեղները, յառաջ տանելու խաղաղութեան գործը բոլոր ժողովուրդներու միջեւ եւ խոր յարգանք մշակելու Ամենակալ Աստուծոյ հանդէպ, որ կը զօրացնէ մեզ ամէն փորձութեան եւ յաղթանակի ընթացքին»։